Materiały powiązane z hasłem: Tołpyga

TOŁPYGA

Tołpyga

Ryby popularnie nazywane tołpygami w rzeczywistości należą do dwóch gatunków rozprzestrzenionych z hodowli stawowej. W polskich wodach żyje tołpyga biała (Hypophthalmichthys molitrix), tołpyga pstra (Hypophthalmichthys nobilis) oraz ich mieszańce. W sumie rodzaj Hypophthalmichthys liczy trzy gatunki, których naturalnym areałem występowania jest południowo-wschodnia Azja. Łacińska nazwa rodzajowa nawiązuje do charakterystycznego położenia oka w dolnej części głowy. Tołpygi budową ciała nie przypominają żadnego z naszych gatunków ryb. Ciało jest dość wysokie, wydłużone i bocznie ściśnione, a głowa duża z górnym otworem gębowym. Młode tołpygi białe mają srebrzysty kolor łusek, a starsze szary. Ubarwienie młodocianych tołpyg pstrych jest srebrzyste, a z wiekiem szarzeje, zyskując szarozłoty odcień. Na bokach ciała tołpygi pstrej ze zróżnicowaną intensywnością występuje delikatny deseń. Dobrym sposobem pozwalającym rozróżnić oba gatunki jest obecność kila, czyli wyraźnej krawędzi brzucha. U tołpygi białej kil biegnie od nasady przegrody międzyskrzelowej (koniec głowy) po otwór odbytowy. U tołpygi pstrej kil jest znacznie krótszy i znajduje się tylko między nasadą płetw brzusznych a odbytem. Mieszańce obu gatunków mają pośredni wygląd, a kil może być dłuższy niż u tołpygi pstrej. Tołpygi należą do największych słodkowodnych gatunków z rodziny karpiowatych. Maksymalne rozmiary ciała dochodzą do 150 cm długości i 50 kg masy.

Tołpygi na obszarze naturalnego występowania zasiedlają nizinne rzeki, kanały, jeziora i zbiorniki zaporowe. Do Polski zostały sprowadzone w 1964 r. i obecnie mogą występować w większości nizinnych wód. Najczęściej są to ryby, które uciekły z hodowli stawowej. Innym sposobem, w jaki trafiają do naszych wód, są przypadkowe zarybienia. Powodem wsiedlenia tołpyg do wód wielu krajów jest odżywianie się bardzo drobnym pokarmem, w tym również fitoplanktonem, którego nie jedzą inne gatunki ryb. Zakładano, że dzięki tołpygom zagospodarowane zostaną zasoby niewykorzystywane przez rodzime gatunki ryb oraz ograniczone zostaną zakwity sinic. W praktyce okazało się, że fitoplankton występuje w ich pokarmie okresowo, a często duży udział ma zooplankton, którym odżywiają się rodzime gatunki ryb. W dość czystych jeziorach zooplankton może kontrolować zagęszczenie glonów planktonowych, przyczyniając się do ograniczania zakwitów i zachowania dobrego stanu środowiska. W takich jeziorach tołpygi, wyjadając zooplankton, odgrywają negatywną rolę. Warto wspomnieć, że tołpygi mają bardzo duże zapotrzebowanie pokarmowe, ponieważ ich dobowa racja wynosi około 20% masy ciała.

W USA i niektórych krajach Europy Południowej i Zachodniej tołpygi rozradzają się w rzekach i są poważnym zagrożeniem dla autochtonicznej ichtiofauny. W naszym kraju tołpygi nie odbywają naturalnego rozrodu, jednak wraz z tołpygami i amurem białym do naszych wód trafiły inwazyjne gatunki tasiemców, na które rodzime gatunki ryb są bardzo wrażliwe. Tołpygi odżywiają się planktonem, dlatego ich złowienie na wędkę jest przypadkowe, gdy zasysają przynętę wraz z wodą.

Dr Andrzej Kapusta

Zakład Hydrobiologii, Instytut Rybactwa Śródlądowego w Olsztynie

Zdjęcia powiązane z hasłem: Tołpyga

Brak zdjęć powiązanych z tym hasłem.