Materiały powiązane z hasłem: Rozpiór

ROZPIÓR

Rozpiór

Bohater tego tekstu należy do rodziny karpiowatych. Jest blisko spokrewniony z leszczem, krąpiem i sapą. Jeszcze kilka lat temu systematycy ryb zaliczali rozpióra do tego samego rodzaju co leszcza i krąpia, ale najnowsze badania genetyczne wykazały, że razem z sapą powinien być wydzielony do oddzielnej grupy. Dlatego aktualna nazwa naukowa rozpióra to Ballerus ballerus. Kształtem ciała rozpiór przypomina powyższe gatunki. Jednak jego ciało jest bardziej wydłużone i mocniej ściśnione niż u leszcza. Krótka głowa zakończona jest spiczastym otworem gębowym. Charakterystyczną cechą rozpióra jest wyjątkowo długa płetwa odbytowa, którą tworzy około 40 promieni. Dla porównania: płetwę odbytową leszcza tworzy zwykle 30 promieni. Płetwa ogonowa jest głęboko wcięta, a jej dolny płat dłuższy od górnego. Grzbiet jest ciemnobrunatny z zielonym lub niebieskim połyskiem. Dawna nazwa rozpióra – siniec – nawiązuje do srebrzystobiałych boków ciała. Płetwy parzyste mają żółtawe zabarwienie, a pozostałe szarozielonkawe.

Rozpiór zamieszkuje duże rzeki, jeziora oraz wody przybrzeżne mórz. Najczęściej występuje w dolnym biegu dużych rzek oraz w słonawych wodach estuariów. Zasięg występowania obejmuje Europę, od Renu po Wołgę i Ural. Występuje w Europie Środkowej w zlewni Morza Północnego, Bałtyku oraz w rzekach wpadających od północy do mórz: Czarnego i Kaspijskiego. Najliczniej występuje w południowo-wschodniej Europie. W naszych wodach do niedawna występował sporadycznie, ale od kilku lat jest coraz liczniejszy. Typowym siedliskiem rozpióra są wolno płynące wody.

Rozród rozpióra w naszych wodach przypada na kwiecień. Tarło odbywa po okoniu, ale przed płocią. Stada rozpiórów mogą podejmować długie wędrówki w poszukiwaniu odpowiednich miejsc do rozrodu. Tarło zwykle trwa 1–2 tygodnie. W tym czasie samce aktywnie bronią terytoriów, na których samice składają ikrę. Tarliska zlokalizowane są wzdłuż brzegów rzek, a ikra składana jest na roślinności wodnej lub kamieniach. W zależności od temperatury rozwój zarodkowy trwa od kilku do kilkunastu dni. Larwy wraz z nurtem przemieszczają się do dolnego biegu rzeki lub estuariów. Rozpiór przez całe życie odżywia się zooplanktonem. W jego pokarmie przeważają skorupiaki planktonowe, głównie widłonogi i wioślarki. W okresie letnim odbywa wędrówki pokarmowe, przemieszczając się w celu zlokalizowania wód obfitujących w zooplankton. Zimą żerowanie jest ograniczone, a rozpióry przemieszczają się na zimowiska do głębszych partii jezior lub rzek. Przeciętna długość życia rozpiórów wynosi 10 lat. Największe osobniki dorastają do 40–50 cm długości i masy ciała około 1 kg.

dr Andrzej Kapusta

Brak artykułów powiązanych z tym hasłem.

Zdjęcia powiązane z hasłem: Rozpiór

Brak zdjęć powiązanych z tym hasłem.