Materiały powiązane z hasłem: Pstrąg potokowy

PSTRĄG POTOKOWY

W wodach śródlądowych Polski znane są trzy odmiany biologiczne troci, które w warunkach naturalnych występują w różniących się nieco siedliskach. Pstrąg potokowy, bohater tego tekstu, jest związany życiowo z rzekami. Typowymi siedliskami pstrąga potokowego są górskie i nizinne rzeki, zasilane czystą i zimną wodą, płynące po żwirowym i kamienistym dnie. Krępe ciało, lekko ściśnione z boków, predysponują pstrąga do życia w wodach o szybkim przepływie. W rzekach wybiera miejsca urozmaicone, z licznymi kryjówkami wśród podmytych korzeni drzew, głazów i zagłębień dna.

Pstrąg potokowy odznacza się bardzo dużą zmiennością barw ciała, w tym plamek pigmentowych. Młode pstrągi potokowe są srebrzyste i podobne ubarwieniem do troci. Wzdłuż boków ciała występuje u nich od 9 do 14 owalnych plam. Brązowy kolor jest dominującym tonem ubarwienia dorosłych pstrągów. Grzbiet jest ciemniejszy, a brzuch jaśniejszy, czasem żółtozłoty lub mlecznożółty. Grzbiet i boki ciała pokryte są różnej wielkości kropkami. Ciemne kropki występują głównie nad linią naboczną, mniej liczne są pod nią i w tylnej części ciała. U niektórych występują również czerwone kropki, wokół których widoczne są jasne obwódki. Na płetwie tłuszczowej mogą występować zarówno czarne, jak i czerwone kropki. Płetwy piersiowe i brzuszne oraz płetwa odbytowa u młodych pstrągów są żółte, seledynowe lub mlecznożółte, a u starszych osobników są ciemniejsze, czasem wręcz czarne. W okresie rozrodu ubarwienie pstrągów jest bardziej kontrastowe.

Rozród pstrągi odbywają jesienią, gdy temperatura wody ochłodzi się przynajmniej do 8–9°C. Tarło może rozpocząć się pod koniec września i trwać do początku stycznia. Wędrówki tarłowe pstrąga potokowego nie są tak długie, jak troci wędrownej, ale w niektórych rzekach mogą wynosić kilkanaście kilometrów. Tarło odbywa się w miejscach pokrytych żwirem i kamieniami. W trakcie wstępnych przygotowań samica ruchami tułowia i ogona wykopuje dołek. W tym etapie rozrodu towarzyszy jej kilka samców, jednak w zapłodnieniu ikry udział bierze tylko jeden. Zapłodniona ikra przykleja się do żwiru i jest natychmiast przysypywana warstwą drobnych kamieni. Rozwój embrionalny trwa około czterech miesięcy. Świeżo wyklute larwy są słabo rozwinięte, dlatego pozostają w gnieździe, gdzie odżywiają się zawartością woreczka żółtkowego. W kwietniu lub maju młode pstrągi wydostają się spośród kamieni i rozpoczynają życie poza gniazdem. Śmiertelność w pierwszym roku życia jest bardzo duża. Zwykle mniej niż 5% pstrągów przeżywa pierwszy rok życia.

Głównym pokarmem pstrąga są zwierzęta bezkręgowe, żyjące na dnie rzeki, a także owady chwytane nad wodą. Starsze osobniki zjadają także ryby, w tym własny narybek. W zimnych i ubogich w bezkręgowce potokach górskich przyrosty pstrąga są znacznie mniejsze niż w cieplejszych i zasobniejszych w pokarm rzekach nizinnych. Rekordowe osobniki ważą kilka kilogramów, a największe ponad 5 kg.

dr Andrzej Kapusta

Zdjęcia powiązane z hasłem: Pstrąg potokowy

Brak zdjęć powiązanych z tym hasłem.