Materiały powiązane z hasłem: Łosoś

ŁOSOŚ

Naukowa nazwa salar pochodzi od łacińskiego słowa salio odnoszącego się do skoków, które łososie wykonują, pokonując progi i inne rzeczne piętrzenia. Budowa i kształt ciała dostosowane są do cyklu życiowego i siedlisk, w jakich żyją łososie. Ciało ryby jest krępe, wrzecionowate i lekko bocznie ściśnione. Ubarwienie zmienia się wraz z wiekiem i fazą cyklu życiowego.

Narybek, z angielska zwany parr, w okresie życia rzecznego ma ubarwienie zbliżone do pstrąga potokowego, z jasnym brzuchem i oliwkowozielonkawym grzbietem. Ciało pokryte jest czarnymi i czerwonymi plamami, z charakterystycznymi 7–13 owalnymi plamami w kolorze szaroniebieskim. Wiosną ubarwienie narybku zmienia się na srebrzyste. W tym okresie łososie spływają do morza. Osobniki żyjące w morzu mają ubarwienie srebrzyste z ciemniejszym grzbietem. Na bokach ciała występują nieliczne, iksowate, czarne plamy, które za płetwą grzbietową są tylko nad linią naboczną. W okresie wędrówki tarłowej ubarwienie zmienia się na oliwkowe, brązowe lub żółte, a samce mogą mieć czerwone plamy. U samca, w okresie tarła, dolna szczęka jest hakowato wygięta ku górze.

Trudne jest odróżnienie łososia od troci. Najpewniejsze cechy odróżniające te gatunki związane są z układem kości wieczka skrzelowego oraz układem zębów na trzonie lemiesza. Dość łatwym sposobem odróżnienia łososia od troci jest porównanie nasady ogona (u łososia węższa) oraz obecności plam na płetwie tłuszczowej.

Łosoś jest gatunkiem anadromicznym, dwuśrodowiskowym. Życie rozpoczyna w wodzie słodkiej. Młode łososie żyją przez 1–3 lata w rzekach z czystą i chłodną wodą, a następnie odbywają wędrówkę do morza. Część samców całe życie spędza w rzekach i ma ubarwienie zbliżone do stadium parr.

Łososie żyjące w morzu bardzo szybko przyrastają. Długość ciała osobników dojrzewających płciowo w ciągu pierwszego roku życia w morzu wynosi 40–60 cm, a ryb żyjących w morzu przez 2–3 lata wynosi 80–110 cm. Od października do stycznia łososie odbywają tarło przy temperaturze wody 3–6°C. Ich tarliska zlokalizowane są w rzekach o kamienistym i żwirowym dnie. Ikra złożona w wykopanych gniazdach rozwija się przez kilka miesięcy. Larwy łososia wylęgają się w marcu i kwietniu. Pokarm narybku stanowią bezkręgowce wodne i drobne ryby, a dorosłe łososie żywią się przede wszystkim pelagicznymi rybami.

Maksymalny wiek łososia wynosi 13 lat. Rekordowe osobniki osiągnęły długość 150 cm (samiec) i 120 cm (samica), a masa ciała wynosiła 46,8 kg.

Zasięg geograficzny łososia obejmuje wybrzeża północnego Atlantyku. W Europie występuje od Portugalii przez morza: Północne, Bałtyckie, Norweskie i Białe. W zachodniej części Atlantyku zasiedla wybrzeże Ameryki Północnej, Grenlandii i Islandii. W Polsce łosoś wyginął około 30 lat temu. Ostatnia populacja żyła w Drawie. Główne przyczyny zaniku łososia związane były z zanieczyszczeniem wody i zabudową koryt rzecznych. Restytucja łososia w polskich wodach nie przyniosła zakładanych rezultatów. Nieliczne gniazda i stadia parr stwierdzono w rzekach pomorskich (Słupia), w których nigdy łosoś nie był liczny.

dr Andrzej Kapusta

Zdjęcia powiązane z hasłem: Łosoś

Brak zdjęć powiązanych z tym hasłem.