Materiały powiązane z hasłem: Leszcz

LESZCZ

Leszcz

Leszcz Abramis brama rozpowszechniony jest prawie w całej Europie oraz w południowo-zachodniej Azji. W Polsce jest jednym z najpospolitszych gatunków ryb w wodach śródlądowych. Występuje zarówno w rzekach, jak i jeziorach oraz zbiornikach zaporowych. Zasiedla również wysłodzone zalewy oraz przybrzeżne wody mórz. W wodach morskich zachowuje się jak ryba wędrowna. Przemieszcza się między dolnym biegiem rzek, gdzie znajdują się tarliska i zimowiska, a ich wysłodzonymi ujściami oraz głębszymi wodami przybrzeżnymi mórz, w których znajdują się żerowiska. W dużych rzekach kraina leszcza, w której ten gatunek występuje najliczniej, obejmuje ich środkowy i dolny bieg.

Ciało leszcza jest silnie wygrzbiecone i bocznie ściśnione. Narybek ma srebrzystoszare ubarwienie. Dorosłe osobniki mają grzbiet ciemnobrunatny lub czarny, boki ciała złotawobrunatne lub szare, a brzuch jaśniejszy. Płetwy piersiowe leszcza są szare, a u starszych osobników stają się czarne. W różnych typach zbiorników wodnych opisano wiele krzyżówek leszcza z innymi gatunkami, m.in. z płocią, krąpiem, ukleją i wzdręgą. Mieszańce leszcza zazwyczaj mają wygląd pośredni w porównaniu z gatunkami rodzicielskimi.

Leszcz należy do fitolitofilnej grupy rozrodczej. Ikrę składa w płytkich miejscach, na roślinności wodnej, a w przypadku jej braku – na łodygach zeszłorocznych roślin lub piasku. W Polsce tarło leszcza rozpoczyna się w połowie maja i kończy na początku czerwca. Najczęściej ikra składana jest w jednej porcji, ale w cieplejszych zbiornikach leszcze składają ikrę w kilku porcjach. Po 5–6 dniach ze złożonej ikry wylęgają się larwy.

Skład pokarmu leszcza zmienia się w zależności od wieku, pory dnia i roku oraz zasobności bazy pokarmowej. Pierwszym pokarmem jest plankton zwierzęcy, przede wszystkim wioślarki i widłonogi. Narybek leszcza stopniowo zmienia dietę na pokarm bentosowy, tj.: larwy owadów (ochotki), mięczaki (ślimaki), skąposzczety oraz szczątki roślinne. Preferowanym pokarmem dorosłych leszczy są larwy ochotek, ślimaki i skąposzczety. Lokalizację pokarmu ułatwiają leszczom kubki smakowe znajdujące się na gardle, płetwach piersiowych, brzusznych oraz przedniej części głowy.

Leszcz osiąga znaczne rozmiary i wiek. Tempo jego wzrostu zależy m.in. od zagęszczenia populacji, rodzaju zbiornika czy też warunków środowiskowych. W zeutrofizowanych zbiornikach wodnych leszcz może występować w bardzo dużym zagęszczeniu. Takie populacje zwykle odznaczają się bardzo powolnym tempem wzrostu i w znacznej części zarażone są tasiemcem Ligula intestinalis wywołującym chorobę ligulozę. Populacje bardzo szybko rosnące osiągają długość całkowitą 20 cm w trzecim roku życia, a bardzo wolno rosnące dopiero w piątym. Najczęściej spotykane osobniki mają długość 25–30 cm. Rekordowa długość ciała leszcza wynosiła 82 cm, a maksymalny ciężar ponad 6 kg. Maksymalny znany wiek leszcza wynosił 23 lata.

Dr Andrzej Kapusta

Zakład Hydrobiologii, IRS Olsztyn