Materiały powiązane z hasłem: Jesiotr

JESIOTR

Jesiotr

Jesiotrokształtne są nieliczną grupą ryb ograniczoną występowaniem do umiarkowanej strefy klimatycznej. Żyją w morzach, wielkich jeziorach i rzekach. Zaliczane są do ryb chrzęstnokostnych, które mają osiowy szkielet chrzęstny. Najbardziej charakterystycznymi cechami jesiotrów są: wydłużona głowa, wyciągnięta w długie rostrum, pod którym znajduje się daleko przesunięty do tyłu otwór gębowy, oraz heterocerkiczna płetwa ogonowa, która ma niesymetryczny wygląd, z górnym płatem znacznie dłuższym od dolnego. Ciało jesiotrów ma kształt wrzecionowaty, z pięcioma rzędami tarczek kostnych: grzbietowym, dwoma bocznymi i dwoma brzusznymi. Głowa także jest pokryta płytkami kostnymi, a przed otworem gębowym znajdują się cztery mięsiste wąsiki.

Jesiotry w większości to gatunki anadromiczne, tj. żyją w morzach, a na tarło wędrują do wód słodkich. Wszystkie jesiotry rozmnażają się w wodach słodkich, tarło odbywając w rzekach o dnie kamienistym i żwirowatym. Wylęgnięte z ikry juwenalne osobniki również przez pewien czas przebywają w rzekach. Jesiotry są długowiecznymi rybami, żyjącymi przeciętnie 50–60 lat. Większość gatunków osiąga długość 250–350 cm i masę ciała 100–200 kg. Rekordowe rozmiary dorosłych bieług, które są największymi rybami jesiotrowatymi i największymi rybami słodkowodnymi w Europie, dochodzą do 8 m i masy ciała 3,2 tony. Cechą wyróżniającą jesiotry spośród innych ryb jest bardzo późne dojrzewanie płciowe, przeciętnie w wieku 10–20 lat. Naturalny obszar występowania jesiotrów obejmuje Europę, Azję i Amerykę Północną. Spośród 27 gatunków ryb jesiotrowatych aż 23 zagrożone są wyginięciem.

Przez wiele lat uważano, że basen Morza Bałtyckiego zasiedlał jesiotr zachodni (Acipenser sturio). Jednakże badania naukowe przeprowadzone w ostatnich latach wykazały, że w polskich wodach występował jesiotr ostronosy (Acipenser oxyrinchus). Cykl życiowy tego gatunku składa się z fazy rzecznej w okresie młodocianym, następnie morskiej związanej z żerowaniem oraz ponownie rzecznej związanej z rozrodem. Jesiotr ostronosy spędza większość życia w wodach morskich, wpływając do wód słodkich jedynie na czas rozrodu. Tarło odbywa w dużych rzekach, w miejscach głębokich o kamienistym dnie i szybko płynącej wodzie. Samice dojrzałość płciową osiągają w wieku 16–18 lat przy masie ciała przekraczającej 30 kg. Samce zwykle dojrzewają o dwa – trzy lata wcześniej. Jedna samica, w zależności od wielkości, może złożyć od 200 tys. do 6 mln ziaren ikry.

Larwy jesiotra ostronosego długości 9–11 mm wylęgają się po sześciu – ośmiu dniach od złożenia ikry. Przez pierwsze dni przebywają wśród kamieni, w tym czasie odżywiając się zapasami woreczka żółtkowego. Po zakończeniu resorpcji woreczka żółtkowego zaczynają odżywiać się drobnymi skorupiakami planktonowymi. Większe jesiotry zjadają bezkręgowce wodne, przede wszystkim larwy owadów, wieloszczety i skąposzczety. W morzu jesiotry odżywiają się fauną denną, głównie wieloszczetami, ślimakami, małżami i drobnymi rybami żyjącymi przy dnie. Niedojrzałe płciowo jesiotry przemieszczają się wzdłuż wybrzeży morskich, poszukując najobfitszych żerowisk oraz dogodnych warunków do wzrostu. Po osiągnięciu dojrzałości płciowej jesiotry płyną na tarliska. W czasie wędrówki w górę rzeki nie odżywiają się. Jesiotry, pomimo możliwości wyboru wielu innych miejsc odpowiednich do tarła, powracają do miejsca, w którym same spędziły okres wczesnego rozwoju osobniczego. Jest to tzw. homing rozrodczy.

Jesiotr ostronosy dawniej zasiedlał baseny Morza Bałtyckiego oraz częściowo Morza Północnego i wschodniej części północnego Atlantyku. Uznaje się, że europejskie populacje tego gatunku wyginęły w połowie XX w., chociaż nie można wykluczyć występowania pojedynczych osobników pochodzących z tarła naturalnego na tym obszarze. Na szczęście dość liczne populacje tego gatunku zachowały się w Ameryce Północnej. Jesiotr ostronosy podlega w Polsce całorocznej ochronie gatunkowej.           

Dr Andrzej Kapusta

Instytut Rybactwa Śródlądowego w Olsztynie

Zdjęcia powiązane z hasłem: Jesiotr

Brak zdjęć powiązanych z tym hasłem.