Materiały powiązane z hasłem: Głowacica

GŁOWACICA

Głowacica

Głowacica (Hucho hucho), nazywana również łososiem dunajskim, należy do rodziny łososiowatych. W porównaniu z innymi gatunkami tej rodziny żyjącymi w naszych wodach, głowacica wyróżnia się rozmiarami i kształtem ciała oraz charakterystycznym ubarwieniem. Ciało jest silnie wydłużone, a duża głowa spłaszczona grzbietobrzusznie. Ogromny otwór gębowy, z dużymi zębami, sięga aż do tylnej krawędzi oka. Duża płetwa ogonowa jest zawsze wcięta, a przed nią położona jest duża płetwa tłuszczowa. Ubarwienie głowacicy zmienia się wraz z wiekiem. Młodociane osobniki charakteryzują się ciemnobrązowym grzbietem, a na boku ciała mają od 7 do 12 podłużnych plam. Ubarwienie dorosłych głowacic uzależnione jest od podłoża i cyklu życiowego. Grzbiet zwykle ma kolor od szarozielonego do ciemnobrązowego, a boki są jaśniejsze. Głowa, grzbiet i boki ciała pokryte są brązowymi plamkami. W okresie tarła ubarwienie głowacicy się zmienia. Ubarwienie samców staje się ciemniejsze. Boki ciała są najczęściej miedzianoczerwone lub ciemnofioletowe, a spód szary. W tym okresie samice mają kolor oliwkowy lub zielony, a spód jasnoszary lub różowawy.

Głowacica jest gatunkiem endemicznym dorzecza Dunaju. Dawniej występowała w prawie całym areale obejmującym podgórskie rzeki zlewni Dunaju. Obecnie zasiedla nie więcej niż 30% pierwotnego obszaru. W Polsce naturalnie głowacica występowała w Czarnej Orawie z dopływami oraz w Czadeczce. Niestety, zanieczyszczenia wód, zabudowa hydrotechniczna oraz przełowienie sprawiły, że już w połowie ubieg­łego wieku groziło jej wyginięcie w tych rzekach. Chęć zachowania głowacicy w naszych wodach była jedną z głównych przyczyn przesiedlenia jej do rzek zlewni Morza Bałtyckiego. Obecnie występuje w kilku podgórskich rzekach, w tym w Sanie oraz Dunajcu i Popradzie.

Typowym siedliskiem głowacicy są czyste i głębokie rzeki podgórskie o urozmaiconej strukturze koryta. Preferuje fragmenty rzek o dnie żwirowatym i kamienistym, z zimną i natlenioną wodą. Najczęściej wybiera fragmenty rzeki poniżej naturalnych progów, w pobliżu ujść większych potoków, w sąsiedztwie dużych kamieni lub zatopionych drzew. Tarło odbywa od lutego (Bałkany) do maja (Słowacja, Polska). Przed tarłem głowacice łączą się w pary i wspólnie podążają na tarliska. Ikra umieszczana jest w podłużnym kopcu (gnieździe) utworzonym ze żwiru i kamieni. Larwy wylęgają się pod koniec maja i na początku czerwca. Ich pierwszym pokarmem są zasoby żółtka, a po ich wyczerpaniu rozpoczynają drapieżny tryb życia. Na początku odżywiają się larwami owadów, ale po osiągnięciu długości 5–10 cm zjadają głównie ryby. Podstawę diety dorosłych głowacic stanowią ryby, a uzupełnieniem są żaby, drobne ssaki i ptaki. Głowacice należą do oportunistów pokarmowych, zjadają przede wszystkim ryby najliczniej występujące w rewirach poszczególnych osobników. W naszych wodach podstawę diety stanowią reofilne ryby karpiowate. Głowacica jest jednym z gatunków ryb łososiowatych osiągających największe rozmiary ciała. Rekordowe osobniki osiągały długość 150–180 cm i masę ciała 50–60 kg.

Dr Andrzej Kapusta

Brak artykułów powiązanych z tym hasłem.

Zdjęcia powiązane z hasłem: Głowacica

Brak zdjęć powiązanych z tym hasłem.