Materiały powiązane z hasłem: Dorsz

DORSZ

Dorsz

Nazwa gatunkowa dorsza atlantyckiego (Gadus morhua) wskazuje areał, który zasiedla ten gatunek. Dorsz zamieszkuje wody morskie północnego Atlantyku i Oceanu Arktycznego, od wybrzeży Ameryki Północnej, przez okolice Grenlandii, Islandii, po Zatokę Biskajską i Morze Barentsa. Pospolicie występuje też w Morzu Bałtyckim, chociaż jego liczebność podlega znacznym fluktuacjom. Żyje w głębszych warstwach wód, od strefy przybrzeżnej, aż po skraj szelfu kontynentalnego. Młodociane dorsze preferują wody płytsze (10–30 m), z urozmaiconym dnem, łąkami podwodnej roślinności czy też kamieniami i skałami, wśród których znajdują schronienie przed drapieżnikami. Dorosłe dorsze najczęściej żyją głębiej, w zimniejszych wodach. W ciągu dnia tworzą ławice, które zwykle pływają 30–80 m nad dnem. W nocy rozpraszają się w poszukiwaniu pokarmu. Oprócz dobowych wędrówek pionowych odbywają również horyzontalne migracje związane z rozrodem i żerowaniem.

Ciało dorsza jest wydłużone, lekko bocznie ściśnione, a głowa duża z wysuniętą do przodu szczęką górną. Na spodniej stronie żuchwy znajduje się krótki wąsik. Ubarwienie najczęściej jest beżowozielone z ciemniejszymi plamami. Na grzbiecie znajdują się trzy płetwy grzbietowe, a na spodzie dwie płetwy odbytowe. Płetwy piersiowe i brzuszne umiejscowione są tuż za głową. Dorsz osiąga długość do 2 m, a najcięższy osobnik ważył 96 kg. Maksymalny znany wiek wynosił 25 lat. Dorsze poławiane w Bałtyku są mniejsze od żyjących w Atlantyku.

Dorsz jest rybą zimnowodną, pochodzenia borealnego. Do rozrodu wymaga słonej i zimnej wody. Rozcieńczona woda Morza Bałtyckiego, zwłaszcza w górnej i mniej słonej warstwie, nie nadaje się do rozrodu tego gatunku. Dlatego liczne pokolenia dorszy w Bałtyku związane są z wlewami słonych i natlenionych wód z Morza Północnego. Tarło dorszy przypada na koniec zimy i wiosnę. W Morzu Bałtyckim szczyt rozrodu przypada na marzec. Optymalna temperatura wody do rozrodu wynosi około 5°C. Tarło odbywa się nad dnem, gdzie samice składają kilka milionów ziaren ikry, która rozwija się w toni wodnej. Pelagiczne jajeczka dorszy przystosowane są do unoszenia się w wodzie o zasoleniu powyżej 10 promili. Dlatego w wysłodzonym Bałtyku znaczna część ikry opada na dno i ginie. Naukowcy badający rozród dorszy stwierdzili, że duże samice składają jaja o większej średnicy i naturalnej pływalności, które są lepiej przystosowane do rozwoju w wodach o mniejszym zasoleniu. Po tarle dorsze rozpraszają się w poszukiwaniu pokarmu. W pierwszym okresie życia larwy dorsza żyją w pelagialu mórz, odżywiając się zooplanktonem. Dorosłe dorsze zjadają przede wszystkim ryby i skorupiaki.

Dr Andrzej Kapusta

Zdjęcia powiązane z hasłem: Dorsz

Brak zdjęć powiązanych z tym hasłem.