Materiały powiązane z hasłem: Certa

CERTA

Certa

Tym razem bohaterką jest słabo poznana i tajemnicza certa (Vimba vimba). Gatunek ten występuje w basenach mórz: Północnego, Bałtyckiego, Czarnego i Kaspijskiego. Rozradza się w czystych rzekach, natomiast w zasobnych w pokarm wodach przybrzeżnych rośnie i osiąga dojrzałość. W okresie życia morskiego certy przebywają blisko brzegów, poszukując pokarmu na dnie. Na przełomie lata i jesieni wstępują do rzek i rozpoczynają wędrówkę na tarliska. Profesor Bontemps, znakując certy, obliczył, że szybkość jej wędrówki wynosi przeciętnie 6–7 km na dobę. Okres jesieni i zimy certy spędzają w głębszych miejscach rzek, z dnem mulistym. Wiosną najczęściej przebywają w miejscach płytkich o dnie kamienistym i żwirowym. Tarliska zlokalizowane są we fragmentach rzeki o szybkim przepływie wody. W wielu miejscach występowania certa wytworzyła populacje żyjące tylko w wodach śródlądowych, które odbywają wędrówki pomiędzy jeziorami lub zbiornikami zaporowymi a ich dopływami.

Dwuśrodowiskowy tryb życia i związane z tym dalekie wędrówki wykształciły u certy przystosowania do zmiany środowiska i pokonywania trudnej wędrówki. Dlatego ciało certy jest wydłużone i bocznie ściśnione. Charakterystyczną cechą jest stożkowo zgrubiały nos. Typowo dolne ustawienie otworu gębowego ułatwia odżywianie się pokarmem wyszukiwanym na dnie. Grzbiet, wierzch głowy i pysk są ciemne, zwykle szaroniebieskie. Boki ciała certy są jaśniejsze, a brzuch prawie biały. Krawędź brzucha, zwana kilem, nie jest pokryta łuskami. W okresie rozrodu u certy pojawia się ubarwienie godowe. Ciemne ubarwienie głowy i części grzbietowej zmienia się na szare o jedwabistym połysku. Ubarwienie to przechodzi na boki ciała, do linii nabocznej, a często sięga do płetw brzusznych. Przez całą długość ciała, od otworu gębowego aż do płetwy ogonowej, ciągnie się ciemnopomarańczowy pas. Również płetwy piersiowe i brzuszne oraz nasada płetwy ogonowej przyjmują ciemnopomarańczowe ubarwienie. Z kolei płetwy: grzbietowa i ogonowa mają w okresie rozrodu czarne zabarwienie. Samce w porównaniu z samicami są intensywniej ubarwione, a dodatkowo na głowie, grzbiecie i bokach ciała mają wysypkę perłową. U samic wysypka perłowa występuje rzadko i tylko na głowie.

Charakterystyczną cechą certy jest życie w stadzie. Młodociane osobniki przebywają w przybrzeżnych partiach wód w dużych stadach. Z kolei dorosłe certy w stadach wędrują na tarliska. Certa zaliczana jest do reofilnych ryb półwędrownych odbywających wędrówki anadromiczne. Wędrówki ryby na tarło z głębin ku brzegom, z morza lub jeziora do rzek nazywane są właśnie anadromicznymi. Gatunek ten pierwotnie żył w wodach słodkich, ale przystosował się do życia w wodach zasolonych, głównie w ujściach rzek, zatokach i przybrzeżnych partiach mórz. Maksymalne rozmiary ciała certy dochodzą do 1,5 kg masy i 50 cm długości, a wiek do 15 lat. Certa w Polsce uważana jest za gatunek krytycznie zagrożony.

Dr Andrzej Kapusta

Zakład Hydrobiologii, Instytut Rybactwa Śródlądowego w Olsztynie

Brak artykułów powiązanych z tym hasłem.

Zdjęcia powiązane z hasłem: Certa

Brak zdjęć powiązanych z tym hasłem.